Ensemble ’t Kabinet “Soirée in Sans-Souci”

“Soirée in Sans-Souci”. Ensemble ’t Kabinet speelt werken van o.a. Quantz, Janitsch en Graun.

Frederick the Great Playing the Flute at Sanssouci is de titel van een beroemd schilderij van Adolph von Menzel uit 1852. Het toont koning Frederik II van Pruisen – beter bekend als Frederik de Grote – terwijl hij in een intieme salonsfeer fluit speelt in zijn paleis Sanssouci in Potsdam. Dit beeld vat perfect samen hoe muziek een centrale rol speelde in zijn leven én aan zijn hof.

Frederik de Grote was niet alleen een machtig vorst en militair strateeg, maar ook een gepassioneerd musicus. Hij speelde zelf dagelijks fluit en componeerde honderden sonates en concerten. Muziek was voor hem geen tijdverdrijf, maar een wezenlijk onderdeel van zijn identiteit. Sanssouci werd een ontmoetingsplaats voor de beste musici van zijn tijd.

Aan zijn hof werkte hij samen met drie belangrijke componisten:

Johann Joachim Quantz (1697–1773)
Quantz was fluitist, componist en pedagoog. Hij werd Frederiks persoonlijke fluitleraar en bleef dat decennialang. Quantz schreef talloze fluitsonates en -concerten, vaak speciaal voor de koning. Zijn beroemde verhandeling Versuch einer Anweisung die Flöte traversiere zu spielen geldt nog steeds als een standaardwerk over barokke uitvoeringspraktijk.

Johann Gottlieb Janitsch (1708–1763)
Janitsch was klavecinist en componist aan het hof. Hij stond vooral bekend om zijn kamermuziek en organiseerde de zogeheten Freitagsakademien: informele concertavonden waar nieuwe werken werden uitgevoerd. Zijn muziek combineert galante elegantie met expressieve diepgang.

Carl Heinrich Graun (1704–1759)
Graun was hofkapelmeester en vooral beroemd als operacomponist. Hij schreef tientallen Italiaanse opera’s voor Berlijn en werkte nauw samen met Frederik, die zelf libretti schreef. Grauns stijl sluit aan bij de Italiaanse traditie, vol lyriek en dramatische spanning.

Samen vertegenwoordigen Quantz, Janitsch en Graun het muzikale klimaat van Frederiks hof: verfijnd, expressief en gericht op persoonlijke emotie – een overgang van barok naar vroeg-klassiek. Het schilderij van Menzel laat ons als het ware meekijken in die besloten concertzaal, waar de koning zelf deel uitmaakt van het ensemble.

De musici willen tijdens het concert werken van voornoemde componisten vertolken. We stellen ze voor:

Musici ensemble ’t Kabinet:

Daniel Boothe – viool

Sinds Daniel in 2009 vanuit zijn geboorteland de Verenigde Staten naar Amsterdam kwam, heeft hij zich toegelegd op het verhogen van het muzikale niveau in zijn nieuwe thuisland. Daniel is niet alleen een muzikant, hij is er ook trots op dat hij de gemeenschap betrekt bij ’t Kabinet in de Westerkerk, waar hij maandelijks gratis optredens geeft voor het publiek als onderdeel van hun langdurige traditie van cantate-diensten. Na authentieke uitvoeringspraktijken te hebben gestudeerd in Venetië, Barcelona, Brussel en in de hele Verenigde Staten, heeft hij een geheel eigen stijl ontwikkeld.

Xander Baker, viola da gamba

Xander is een muzikant die in Nederland en het Verenigd Koninkrijk woont en zich specialiseert in historisch geïnformeerde uitvoeringspraktijk op een steeds groter wordend scala aan strijkinstrumenten. Xander studeerde eerst ‘moderne’ cello, maar raakte al snel verliefd op de barokcello en vervolgens op alle leden van de violenfamilie, van treble tot grote bas, evenals de basviool. Vanwege zijn voorliefde voor een goede baslijn en zijn liefde voor kamermuziek is Xander veelgevraagd als basso continuo- en consortspeler, en als kamermusicus en solist.

David Schlaffke – klavecimbel

David werd geboren in het land van Bach en volgde een klassieke opleiding in Leipzig. Hij kwam naar Amsterdam om klavecimbel te studeren, werd verliefd en vestigde zich in Sloten, waar hij ook organist is in de historische Sloterkerk. David is een volmaakt kamermusicus en zijn vaardigheden op het klavier worden alleen overtroffen door zijn onfeilbare tact en positiviteit.